Prefabrykacja: szyny, mostkowanie, tulejki, opisy

Prefabrykacja to złożenie rozdzielnicy „na stole” — bez napięcia, zanim trafi do domu. To część, którą jako świadomy inwestor możesz wykonać samodzielnie (przypomnienie o granicach: 0.6). Ten rozdział to praktyka warsztatowa: jak ułożyć aparaty, jak je połączyć i jak opisać.

Rozmieszczenie na szynach DIN

Kolejność na szynach idzie z góry drzewa zasilania (rozdział 03):

Rząd 1:  korzeń — rozłącznik główny → ogranicznik przepięć → dystrybutory
Rząd 2+: strefy — różnicówka → jej bezpieczniki → jej złączki, strefa po strefie
Osobno:  Loxone — Miniserver, rozszerzenia, zasilacz, sterowniki, złączki sygnałowe

Dwie żelazne zasady układania:

1. Obwody jednej strefy obok siebie. Dzielą wspólną szynę zerową (N) za różnicówką — muszą sąsiadować, żeby dało się ją zmostkować. Rozrzucone po szynie nie zmostkujesz.
2. Potencjału nie mostkuje się między piętrami. Rozdzielacze fazy (2006-8031) dla oświetlenia i rolet są per piętro — nie łącz ich między kondygnacjami.

Szerokość liczysz w modułach (z Dodatku A) i dzielisz na rzędy obudowy (typowo 12 modułów w rzędzie). Zostaw rezerwę — 15–20% wolnych miejsc na przyszłą rozbudowę.

Mostkowanie — trzy rodzaje połączeń równoległych

Zamiast łączyć sąsiednie aparaty osobnymi drutami, używa się mostków i szyn:

• Faza między bezpiecznikami — szyna grzebieniowa (Schrack BSB…): jedna listwa z miedzianymi zębami rozprowadza fazę(y) z różnicówki na rząd bezpieczników. Zastępuje dziesiątki ręcznych drutów.
• Zero w strefie — szyna zerowa wsuwana w złączki 2003-7641 (trzymana uchwytami 2009-305), wspólna dla obwodów jednej różnicówki.
• Magistrale 24 V / Tree — kolorowe mostki (2000-402/…: czerwony +24 V, niebieski 0 V, zielony Tree) spinające złączki sygnałowe 5000-5311.

Tulejki — zarabianie końcówek

Każdą linkę wchodzącą w zacisk śrubowy (różnicówki, bezpieczniki, rozłącznik, zasilacze, sterowniki LED) zakańczasz tulejką dobraną do przekroju żyły. Złączki sprężynowe WAGO tulejek nie wymagają. Pełna reguła: Dodatek B, sekcja 4.

Opisy — żeby dało się to obsłużyć

Rozdzielnica bez opisów jest bezużyteczna w serwisie. Każdy aparat i każdy obwód opisuje się trwałą etykietą (drukarka typu Brother PT):

• bezpieczniki i różnicówki — oznaczenie obwodu/strefy (np. L1.2.1, „gniazda parter”),
• złączki — numer obwodu i przekrój przewodu,
• moduły Loxone — funkcja (np. „przekaźniki — światło parter”).

Stosuj jedną konwencję nazw w całym projekcie (patrz wstęp).

Materiały montażowe — drobnica, która się liczy

Oprócz aparatów kupujesz „drobnicę”, której łatwo nie doszacować. Orientacyjne stawki do kosztorysu:

Materiał	Zużycie	Koszt orientacyjny
Tulejki (mix HE)	~2,2 na połączenie (2 końce + zapas)	~0,09 zł/szt.
Przewód mostkujący LgY	~0,35 m na połączenie	~3,72 zł/m
Etykiety (taśma Brother PT)	~1,5 na moduł	~0,40 zł/szt.

Dla rozdzielnicy z setką połączeń to kilkadziesiąt złotych tulejek i kilkanaście metrów linki — drobne kwoty, ale w kosztorysie muszą się znaleźć. Te koszty ponosi się niezależnie od tego, kto dostarcza aparaturę — drobnicę zużywa się przy montażu.

Złota zasada prefabrykacji

Prefabrykujesz na odłączonej, niepodłączonej do niczego obudowie. Napięcie pojawia się dopiero po zamontowaniu rozdzielnicy w domu i podłączeniu przez uprawnionego elektryka — co opisuje rozdział 19.