Przewody: przekrój, obciążalność, kolory, oznaczenia, SELV
Przewód to nie „kabel i już”. Dobiera się go do prądu, oznacza według funkcji i prowadzi w ustalonych kolorach. Ten rozdział zbiera podstawy; gotowe tabele są w Dodatku B.
Przekrój i obciążalność
Dział zatytułowany „Przekrój i obciążalność”Przekrój żyły (pole jej przekroju poprzecznego, w mm²) decyduje, ile prądu uniesie bez przegrzania — to jej obciążalność. Im grubsza żyła, tym większy prąd.
Zasada doboru jest prosta: przekrój musi pasować do bezpiecznika, który chroni dany przewód. Gdyby przewód był za cienki względem bezpiecznika, mógłby się przegrzać, zanim bezpiecznik zadziała. Stąd sztywne pary:
| Bezpiecznik | Min. przekrój |
|---|---|
| ≤ 10 A | 1,5 mm² |
| ≤ 16 A | 2,5 mm² |
| ≤ 25 A | 4 mm² |
| ≤ 32 A | 6 mm² |
Dlatego obwód oświetlenia (B10) prowadzi się żyłą 1,5 mm², a gniazd (B16) — 2,5 mm². Pełne tabele, łącznie z żyłami zbiorczymi za różnicówką i w korzeniu rozdzielnicy, są w Dodatku B.
Oznaczenia przewodów
Dział zatytułowany „Oznaczenia przewodów”Typ przewodu poznasz po symbolu literowym mówiącym o budowie i zastosowaniu:
- YDY — sztywny instalacyjny (pełna żyła, „drut”). Domowy standard pod tynk.
- OWY — giętki (linka w izolacji). Rolety, taśmy LED, sterowanie 24 V.
- LgY — pojedyncza linka; też do mostkowania w rozdzielnicy.
- YKY — przewód zasilający/ziemny, grubszy. Tu jako WLZ od licznika do rozdzielnicy.
- J-Y(St)Y — skrętka ekranowana (telekomunikacyjna). Magistrala Loxone Tree.
- OMY — cienki sygnałowy. Kontaktrony, czujniki.
- TP głośnikowy OFC — przewód głośnikowy z czystej miedzi (audio).
Przekroje przykładowych przewodów: 3-żyłowy (światło), 5-żyłowy (3-fazowy), skrętka magistrali Tree.
Który przewód do jakiego obwodu — patrz Dodatek B, tabela 1.
Kolory żył
Dział zatytułowany „Kolory żył”Kolory nie są dowolne — to norma i bezpieczeństwo:
| Żyła | Kolor |
|---|---|
| Faza L1 / L2 / L3 | brązowy / czarny / szary |
| Neutralny N | niebieski |
| Ochronny PE | żółto-zielony |
Żółto-zielony jest święty — wolno go używać wyłącznie dla przewodu ochronnego PE. Niebieskiego — przy 230 V wyłącznie dla N. W obwodach automatyki 24 V przyjmuje się dodatkowo: czerwony = +24 V, zielony = magistrala Tree.
SELV — bezpieczne niskie napięcie
Dział zatytułowany „SELV — bezpieczne niskie napięcie”Część automatyki pracuje na 24 V napięcia stałego zamiast 230 V. To tzw. SELV (Safety Extra-Low Voltage) — napięcie na tyle niskie, że dotyk nie grozi porażeniem. Stąd ważna konsekwencja dla rozdzielnicy: obwody 24 V (taśmy LED, oprawy 24 V, czujniki) nie wymagają osobnego bezpiecznika ani różnicówki na każdym obwodzie — chroni się dopiero wejście 230 V zasilacza, który to napięcie wytwarza. Dlatego receptury LED i oświetlenia 24 V wyglądają „uboższo” niż 230 V — i tak ma być.
Tulejki
Dział zatytułowany „Tulejki”Końcówkę linki (przewodu wielodrutowego) przed włożeniem w zacisk śrubowy zarabia się tulejką — metalową koszulką zaciskaną na żyle, żeby śruba nie postrzępiła drutków. Złączki sprężynowe WAGO (Push-in) tulejek nie wymagają. Pełna reguła „kiedy tulejka” — Dodatek B, sekcja 4.